Tiêu chuẩn hóa trong một doanh nghiệp là một khái niệm không mấy xa lạ với nhiều người, nó đặc biệt có lợi khi kế toán và nhân viên mua hàng cùng sử dụng một thuật ngữ (chẳng hạn nó giúp quản lý có thể hiểu được các báo cáo liên quan đến hoạt động kinh doanh).

Đối với các khách hàng hay người tiêu dùng cũng vậy, chắc hẳn bạn đã từng mua hàng hoặc sử dụng những sản phẩm có nhãn mác đạt tiêu chuẩn ISO 9001 hay ISO 22000.  Bạn thắc mắc những tiêu chuẩn này là gì? nó có lợi gì cho doanh nghiệp và người tiêu dùng?

Hãy  cùng Acsregistrars.vn   tìm hiểu ISO là gì ? nguồn gốc từ đâu và có những tiêu chuẩn ISO phổ biến nào dưới đây nhé!

ISO là gì? Hệ thống quản lý chất lượng là gì?

tiêu chuẩn iso là gì

ISO là viết tắt của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế ( International System Organization ). Nó là một cơ quan quốc tế dành riêng cho việc tạo lập và thúc đẩy các bộ tiêu chuẩn. Đến nay, ISO đã công bố hơn 22.600 tiêu chuẩn và các tài liệu liên quan, áp dụng cho tất cả các ngành công nghiệp, từ sản xuất đến an toàn thực phẩm đến kế toán và chăm sóc sức khỏe.

Các tiêu chuẩn này được trình bày như một phương pháp tiếp cận được sự đồng thuận từ các chuyên gia quốc tế. Bản thân các tiêu chuẩn này là một tập hợp các thông lệ tốt nhất nhằm thúc đẩy khả năng tương thích sản phẩm, xác định các vấn đề an toàn và chia sẻ các giải pháp và bí quyết.

Ví dụ, tiêu chuẩn ISO là lý do tại sao điện thoại di động của Mỹ có thể kết nối với dịch vụ ở châu Âu mà không gặp khó khăn gì, tại sao thực phẩm được cung cấp trong siêu thị lại an toàn để ăn và tại sao thẻ tín dụng có thể được sử dụng ở bất cứ đâu.

Các tiêu chuẩn ( hệ thống quản lý chất lượng) ISO phổ biến

Có rất nhiều bộ tiêu chuẩn ISO khác nhau. Dưới đây là một trong những tiêu chuẩn ISO phổ biến nhất:

ISO 9000 – Tiêu chuẩn quản lý chất lượng

ISO 9000 đưa ra các tiêu chí nhằm mục đích xây dựng một hệ thống quản lý chất lượng giúp các doanh nghiệp tiếp tục cải thiện chất lượng hàng hóa cũng như mối quan hệ khách hàng. ISO 9000 có một bộ các công cụ và thông lệ được tiêu chuẩn hóa để xác định các lĩnh vực cần cải tiến và được quốc tế coi là công cụ thực hành tốt nhất cho việc quản lý chất lượng.

ISO 22000 – Tiêu chuẩn quản lý an toàn thực phẩm

ISO 22000 chỉ ra những điều một tổ chức cần phải làm để đảm bảo thực phẩm của họ an toàn cho ngành tiêu dùng công. ISO 22000 bao gồm các hướng dẫn có thể sử dụng được cho tất cả các tổ chức xuất hiện tại bất kì giai đoạn nào của chuỗi thực phẩm, bất kể quy mô của doanh nghiệp.

ISO/IEC 27000 – Hệ thống quản lý bảo mật thông tin

ISO/IEC 27000 bao gồm các tiêu chuẩn được sử dụng để giữ an toàn thông tin tài sản. Các doanh nghiệp quản lý dữ liệu cá nhân, dữ liệu khách hàng, tài chính hoặc sở hữu trí tuệ phải sử dụng bộ tiêu chuẩn này để đảm bảo những thông tin và dữ liệu trên vẫn được bảo mật.

ISO 31000 – Quản lý rủi ro

Rủi ro là một phần trong mọi quyết định kinh doanh. ISO 31000 cung cấp một hệ thống để quản lý các rủi ro này, thông lệ được tiêu chuẩn hóa để xác định rủi ro và hậu quả.

ISO 14001 – Tiêu chuẩn quản lý môi trường

Bộ tiêu chuẩn ISO 14001 do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) ban hành đề cập đến vấn đề quản lý môi trường nhằm giảm thiểu tác động của các tổ chức/doanh nghiệp tới môi trường và thường xuyên cải tiến kết quả hoạt động về môi trường.

ISO 14000 bao gồm các tiêu chuẩn liên quan các khía cạnh về quản lý môi trường như hệ thống quản lý môi trường, nhãn sinh thái, đánh giá vòng đời sản phẩm, xác định và kiểm kê khí nhà kính…

ISO 17025 – Quản lý phòng thí nghiệm

Tiêu chuẩn ISO – IEC 17025 là bộ tiêu chuẩn quốc tế có quy định các yêu cầu nhằm đảm bảo năng lực của phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn ( gọi tắt là PTN). Bộ tiêu chuẩn ISO này đưa ra các yêu cầu mà các phòng thử nghiệm cần phải đáp ứng được để chứng minh rằng đang áp dụng một hệ thống chất lượng; có năng lực kỹ thuật và có thể đưa ra được các kết quả thử nghiệm hoặc tiêu chuẩn có giá trị kỹ thuật.

Nội dung của ISO 17025 bao quát tất cả các điều của ISO 9001 đồng thời bổ sung các yêu cầu kỹ thuật mà một Phòng Thử Nghiệm cần phải đáp ứng được

ISO  28000 – Quản lý rủi ro chuỗi cung ứng

ISO 28000 là một tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn hóa quy định các yêu cầu của hệ thống quản lý bảo mật, đặc biệt là xử lý bảo đảm an ninh trong chuỗi cung ứng. Quản lý an ninh được liên kết với nhiều khía cạnh khác của quản lý kinh doanh. Những khía cạnh này bao gồm tất cả các hoạt động do tổ chức kiểm soát có ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng đến an ninh chuỗi cung ứng.

Những tiêu chuẩn ISO được chứng nhận

Mặc dù có nhiều loại tiêu chuẩn ISO khác nhau nhưng chỉ một vài trong số chúng mới được chứng nhận.

Chứng nhận là một công việc không phải do tổ chức ISO thực hiện mà sẽ là  được đánh giá bởi một bên độc lập để xác nhận rằng một công ty, tổ chức đáp ứng các tiêu chuẩn ISO.

Mặc dù những chứng nhận này không được thực hiện bởi ISO tuy nhiên các tổ chức chứng nhận đều được công nhận, những người sử dụng các bộ tiêu chuẩn ISO đã qua chứng nhận đều luôn sẵn sàng để thực hiện các hoạt động kiểm toán nội bộ và thực tiễn kinh doanh. Sau khi xem xét, các bên thứ ba này sẽ xác nhận xem công ty đó có đáp ứng các tiêu chí do ISO đề ra hay không

ISO 9000: Điểm khởi đầu

Iso-9000

 

ISO 9000 là bộ tiêu chuẩn thông thường được áp dụng đầu tiên vì nó là tiền đề cho các bộ tiêu chuẩn ISO khác có thể áp dụng cho doanh nghiệp. Một công ty được chứng nhận ISO 9000 có thể được kỳ vọng sẽ đạt được các tiêu chuẩn chất lượng khi nói đến sản phẩm và dịch vụ của họ, điều này sẽ đặc biệt giúp đỡ công ty khi tham gia hoạt động như đấu thầu, đàm phán cung cấp sản phẩm  cho các đối tác trong và ngoài nước.

Một vài ví dụ về những bộ tiêu chuẩn mẫu có thể được chứng nhận bao gồm ISO 22000, ISO 27000, ISO 14000 (Hệ thống quản lý môi trường), ISO 20000 (Hệ thống quản lý dịch vụ Công nghệ thông tin) và ISO 22301 (Quản lý liên tục trong kinh doanh).

Các bộ tiêu chuẩn như ISO 31000 hoặc ISO 26000 (Trách nhiệm xã hội) không được chứng nhận vì chúng bao gồm nhiều hướng dẫn hơn là các điều khoản. Thông thường các tiêu chuẩn như trên sẽ có 1 quá trình gọi là đánh giá chứ không phải chứng nhận.

Lựa chọn được các bộ tiêu chuẩn được chứng nhận

Các công ty có thể lựa chọn việc có áp dụng các bộ tiêu chuẩn ISO hay không? Nếu một công ty xác thực rằng họ tuân thủ theo các bộ tiêu chuẩn ISO, điều này đồng nghĩa với việc họ đã sử dụng tiêu chuẩn ISO trong nội bộ để làm kim chỉ nam cho việc phát triển các hoạt động kinh doanh của mình.

“Được chứng nhận” có nghĩa là một bên thứ ba độc lập đủ điều kiện đã xem xét các chương trình của doanh nghiệp và chứng nhận họ tuân thủ các bộ tiêu chuẩn đó. Trong một số lĩnh vực, chứng nhận có thể không cần thiết nhưng trong nhiều ngành công nghiệp đặc thù, chứng nhận ISO là tiêu chuẩn đối với tất cả khách hàng và đối thủ cạnh tranh.

ISO và Hệ thống quản lý chất lượng

Trong bối cảnh của cạnh tranh hiện nay, một hệ thống quản lý chất lượng là phương pháp mà doanh nghiệp phải sử dụng để quản lý các nhiệm vụ cần thiết để thành công. Đây thường là một tập hợp bao gồm các thủ tục, chính sách và quy trình mà một doanh nghiệp áp dụng liên quan đến các mục tiêu của mình.

Những mục tiêu này có thể là những thứ hướng tới mục tiêu thành công từ năng suất hoạt động, kiểm soát chất lượng đến hiệu suất môi trường và quản lý tài sản.

Hệ thống quản lý cần đảm bảo rằng tất cả các bộ phận của doanh nghiệp hoạt động hòa hợp với nhau sao cho hiệu quả và tập trung vào cải tiến chất lượng.

Tiêu chuẩn ISO 9001 quản lý chất lượng

iso 9001

ISO 9000 – bộ tiêu chuẩn quản lý chất lượng là cơ sở thông thường cho các hệ thống này. Nhóm tiêu chuẩn này xác định và đưa ra những thứ cần thiết cho một hệ thống quản lý chất lượng và hướng dẫn cách để tuân theo. Các tiêu chuẩn quan trọng chính trong nhóm này là:

ISO 9000 (phiên bản năm 2015)

Đặt ra các định nghĩa cơ bản của hệ thống quản lý chất lượng và xác định những thuật ngữ liên quan đến khái niệm quản lý chất lượng.

ISO 9001 (phiên bản năm 2015)

Liệt kê và giải thích những điều kiện cần thiết để đáp ứng được các tiêu chuẩn quản lý chất lượng được xác định trong ISO 9000. ISO 9001 là tiêu chuẩn duy nhất trong nhóm này mà một doanh nghiệp có thể đạt được chứng nhận.

ISO 9004 (phiên bản năm 2009)

Xác định các nguyên tắc cải tiến liên tục, nhằm đảm bảo thành công trong lâu dài cho doanh nghiệp qua việc thúc đẩy việc phân tích liên tục tình trạng hiện tại của tổ chức một cách khách quan nhằm theo dõi những sự cải tiến có tiềm năng.

ISO 19011 (phiên bản năm 2011)

Một nhóm các tiêu chuẩn bao gồm những hướng dẫn cho hệ thống quản trị kiểm toán

7 Nguyên tắc quản lý chất lượng (QMP)

ISO 9000 (và các tiêu chuẩn bên trong) đặt ra bảy nguyên tắc quản lý chất lượng (QMP) để quản lý cấp cao tập trung vào phát triển hệ thống quản lý chất lượng sẽ hoạt động trong tổ chức của họ.

  1. Tập trung vào khách hàng: Hiểu nhu cầu của khách hàng, đáp ứng được yêu cầu của họ và tìm cách vượt quá ngưỡng kỳ vọng của họ.
  2. Lãnh đạo: Đảm bảo các nhà lãnh đạo ở tất cả các cấp đều được tham gia. Hãy chắn chắn rằng các nhà lãnh đạo được chỉ định đều đưa ra được các công cụ để thành công và sắp xếp các hoạt động theo hướng đi
  3. Sự tham gia của mọi người: Đảm bảo mọi cá nhân ở tất cả các cấp đều được coi trọng, được tham gia và có quyền để đưa ra các vấn đề, đưa ra đề xuất và thực hiện thay đổi.
  4. Phương pháp tiếp cận quy trình: Quản lý mọi hoạt động kinh doanh trong nội bộ cũng như phạm vi của doanh nghiệp như một chuỗi các quy trình sao cho chúng phối hợp với nhau như một hệ thống hiệu quả.
  5. Cải tiến: Nhấn mạnh sự cải tiến liên tục ở mọi cấp độ trong doanh nghiệp và đảm bảo rằng mọi cá nhân đều được trao quyền để thực hiện và đo lường sự cải tiến đó.
  6. Ra quyết định dựa trên bằng chứng: Sử dụng các phương pháp phù hợp để phân tích và đánh giá dữ liệu, sử dụng kết quả để đảm bảo đưa ra quyết định tốt hơn.
  7. Quản lý mối quan hệ: Duy trì mối quan hệ tốt với các đối tác kinh doanh chẳng hạn như nhà cung cấp để khuyến khích hợp tác và tạo cơ hội kinh doanh mới.

Ứng dụng các tiêu chuẩn ISO

Việc xác định QMP ( nguyên tắc quản lý chất lượng ) có nghĩa gì trong bộ máy hoạt động sẽ tùy thuộc vào từng doanh nghiệp vì mỗi tổ chức đều có bộ máy đặc thù riêng.

Một lỗi phổ biến khi ứng dụng QMP và ISO 9001 là doanh nghiệp cố gắng thay đổi các quy trình nội bộ để phù hợp với một khung mẫu tiêu chuẩn với các điều kiện giả định. Nếu một doanh nghiệp xem xét các quy trình mà họ hiện đang có và ứng dụng QMS một cách phù hợp dựa trên những gì đã hoạt động, họ sẽ có khả năng triển khai thành công hơn.

Một sai lầm phổ biến khác là Nguồn Lực. Trong khi các bộ tiêu chuẩn quản lý chất lượng luôn dự kiến sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động tốt và hiệu quả hơn, thì các tổ chức lại thường đánh giá thấp thời gian cũng như khối lượng công việc cần thiết ở thời điểm ban đầu để đảm bảo chúng được thực hiện và ghi nhận.

Mục đích của tiêu chuẩn ISO

Các tiêu chuẩn ISO tồn tại để giúp các doanh nghiệp áp dụng vào thực tiễn để làm rõ và chuẩn hóa các quy trình nội bộ của tổ chức mình. Dù quy mô kinh doanh của công ty thế nào, việc nắm rõ được các lợi thế của các bộ tiêu chuẩn và khái niệm về QMS sẽ giúp bạn cải thiện tình hình hoạt động của công ty: giảm thiểu chất thải, nâng cao hiệu quả và cắt giảm chi phí sản xuất, tăng  uy tín với đối tác bán hàng…chỉ là một trong số những kết quả doanh nghiệp có thể đạt được bằng cách kết hợp các bộ tiêu chuẩn này.

Xem thêm: Một loạt các doanh nghiệp lớn đạt được chứng nhận ISO 9001 – phục vụ cho việc tối ưu công việc.

Lời kết,

Để có thể mở rộng thị trường trong nước và hội nhập sâu rộng với quốc tế, việc áp dụng các bộ tiêu chuẩn ISO là điều không thể thiếu ở mỗi doanh nghiệp. Hy vọng bài viết này đã giúp các bạn hiểu rõ hơn về khái niệm tiêu chuẩn hóa cũng như những thông tin xoay quay các bộ tiêu chuẩn ISO phổ biến hiện nay.

ISO là gì? Các tiêu chuẩn ISO phổ biến hiện nay!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *